Μια γυναίκα - σύμβολο

Γράφει ο Χ.Κ. Λαζαρόπουλος*

Το ταξίδι στην Κατερίνη δεν ήταν αναγκαίο μόνο για να παρακολουθήσω τις εργασίες του διεθνούς συνεδρίου Εφοδιαστικής Αλυσίδας που οργάνωσε το τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης του «Αλεξανδρείου» ΤΕΙ Θεσσαλονίκης. Ήταν ο λόγος για να γνωρίσω μια γυναίκα η οποία θα έπρεπε να αποτελεί υπόδειγμα για όλες τις νεώτερες γενιές, της επιτηδευμένης μαλθακότητας και τρυφηλότητας.

Με μεγάλη τιμή γνώρισα την κ. Λεμονιά Ράπτου. Το όνομά της δεν είναι γνωστό από περιοδικά ποικίλης ύλης ή από άλλα έντυπα που προάγουν τη μόδα και την υποτιθέμενη ντόπια αγορά των «αναγνωρίσιμων» προσώπων. Στα 93 χρόνια της η κ. Ράπτου είναι μια γυναίκα που έχει ζήσει τόσα γεγονότα ώστε να αποτελέσει την πρωταγωνίστρια ενός βιβλίου ή μιας ταινίας.

Η κ. Λεμονιά Ράπτου διακρίνεται στο κέντρο,
περιστοιχισμένη από την οικογένειά της
και τους απεσταλμένους του "907".

Είναι η πρώτη Ελληνίδα επαγγελματίας οδηγός και μάλιστα αποδεδειγμένα.

Η συμπόρευση στη ζωή με τον επί 63 χρόνια σύντροφό της, τον λεωφορειούχο Ευάγγελο Ράπτη (σ.σ. ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν από μερικούς μήνες), άρχισε μέσα στη δίνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Μετά την αποχώρηση των ναζιστικών στρατευμάτων προσπάθησαν να στήσουν το σπιτικό τους αλλά ο παραλογισμός του Εμφυλίου επεφύλασσε περιπέτειες στο ζευγάρι.

Το 1947, ο Βαγγέλης κλήθηκε και πάλι να υπηρετήσει την Πατρίδα ενώ η κ. Λεμονιά έμεινε πίσω να διαχειριστεί εκείνη την εποχή δύο λεωφορεία 19 θέσεων κι άλλο ένα 14θέσιο.

Οι οδηγοί ζητούσαν πολλά και προκαλούσαν ζημιές στα αυτοκίνητα με αποτέλεσμα να πηγαίνει τότε μαζί τους σε δρομολόγια. Λίγο ήθελε η κ. Λεμονιά κι ύστερα από έναν καυγά μ’ έναν οδηγό ανέβηκε εκείνη στο τιμόνι του λεωφορείου! Ο δυναμισμός και η πυγμή της αρκούσαν για να αλλάξουν την αντίληψη μιας ολόκληρης κοινωνίας.

Με το επιχείρημα ότι ο σύζυγος ήταν στρατιώτης και το σπιτικό έπρεπε να επιζήσει, η κ. Λεμονιά κατάφερε να λάβει ευεργετικό δίπλωμα και να εκτελεί τα δρομολόγια που συνέδεαν το Αιγίνειο και τους Γιδάδες (Αλεξάνδρεια Ημαθίας) με τη Θεσσαλονίκη από το 1947 έως το 1957. Και οι συνθήκες τότε δεν ήταν απλές.

Χαρακτηριστική είναι η αφήγηση της κ. Ράπτου για ένα αιματηρό δρομολόγιο, το 1951. Καθώς ανέβαινε με το λεωφορείο προς τη Θεσσαλονίκη, λεχώνα δύο εβδομάδων, ο εμπρόσθιος τροχός πάτησε σε νάρκη που τίναξε στον αέρα το μπροστινό μέρος του οχήματος.

Από θαύμα δεν σκοτώθηκε κανείς, αν και το λεωφορείο μισοκαταστράφηκε. Κι όμως αυτή η γυναίκα, αιμόφυρτη και τρομοκρατημένη από την έκρηξη, κατάφερε να στείλει στους προορισμούς της τους επιβάτες, πήγε στη Θεσσαλονίκη να βρει στρατιωτικό γερανό και δεν λύγησε ακόμα όταν έμαθε από τους άλλους στρατιώτες ότι είχε τραυματισθεί ο άντρας της!

Οι αφηγήσεις της κ. Ράπτου είναι μοναδικές. Δικαιωματικά το επόμενο ιστορικό αφιέρωμα του “Car & Truck”, στο τεύχος Νοεμβρίου, τής αξίζει (αν και είναι κάτι πολύ ανεπαίσθητο, μπροστά σε μια τόσο σημαντική και επί της ουσίας χειραφετημένη γυναίκα)…

*Το άρθρο αυτό προστέθηκε επί του πιεστηρίου σήμερα στο "Car and Truck" που θα κυκλοφορήσει σε όλη τη χώρα την Τετάρτη.

Ταυτόχρονη δημοσίευση με το "907 ΠΑΛΙΑ ΚΟΚΚΙΝΙΑ"

http://paliakokkinia.blogspot.com/2010/10/blog-post_8227.html

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Γυρίσματα με το λεωφορείο...

Στιγμιότυπα από τα γυρίσματα της νέας διαφήμισης για τα μοντέλα ΚΙΑ. Οι φωτογραφίες έχουν αναρτηθεί και στο Fcb.

Θα μπορούσε να είναι εικόνα από την Ελλάδα της δεκαετίας του '60. Ονειρικό τοπίο κι ένα αστικό λεωφορείο Μερσεντές Βιαμάξ βγαίνει από τον επαρχιακό δρόμο στον κεντρικό...

Ο Χρήστος πλένει για πρώτη φορά "τόσο παλιό λεωφορείο"...  (Παλιά Κοκκινιά, Αύγουστος 2010).

"Χάραματα με το πρώτο λεωφορείο...". 
Στην εθνική οδό λίγο πριν από τη Μαλακάσα, Αύγουστος 2010.

Αναμνηστική φωτογραφία στη γαλαρία και στο "παράθυρον κινδύνου".
Ορχομενός, Αύγουστος 2010.

"Πες μας πού πας να σε πάμε..." (Ορχομενός, Αύγουστος 2010).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Είναι "Βιαμάξ" ...και το ξέρεις!

Με το σύνθημα "Έχεις ΚΙΑ και δεν το ξέρεις" ξεκίνησε η νέα διαφημιστική εκστρατεία του Ομίλου Δάβαρη για τα αυτοκίνητα ΚΙΑ. Την τηλεοπτική διαφήμιση δημιούργησε η εταιρεία "Lowe". Συμπρωταγωνιστεί ένα από τα ιστορικά λεωφορεία των αδελφών Χάρη και Βαγγέλη Λαζαρόπουλου. Πρόκειται για ένα αστικό Μερσεντές Ο 322 με αμάξωμα Βιαμάξ.

Λεπτομέρειες θα δημοσιευθούν στο περιοδικό "Car & Truck" κι ακολούθως σ'αυτό το ιστολόγιο.

Παρακολουθήστε τη διαφήμιση:

Το διαφημιστικό μήνυμα είναι επίσης διαθέσιμο με πρόσθετες πληροφορίες στο YouTube.

Φωτογραφικό υλικό θα είναι διαθέσιμο στο ιστολόγιο από τη Δευτέρα 23 Αυγούστου 2010.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Γερμανός… «κατακτητής»

Ένα μοναδικό ιστορικό δρομολόγιο από τον Πειραιά στην περιοχή της Κωπαΐδας πραγματοποίησε το ιστορικό λεωφορείο Mercedes Benz O 322 των αδελφών Χάρη και Βαγγέλη Λαζαρόπουλου. Ύστερα από ένα διήμερο προληπτικών ελέγχων και τακτικής συντηρήσεως, το αστικό ΜΒ της "Βιαμάξ" κυκλοφόρησε κι έκλεψε καρδιές.

Για άλλη μια φορά το λεωφορείο με τον αριθμό "9" επιβεβαίωσε την υψηλή κλάση, την ελληνική γοητεία και τη γερμανική στοιβαρότητά του.  

Παρακολουθήστε το βίντεο με χαρακτηριστικά στιγμιότυπα από το δρομολόγιο, λεπτομέρειες περί του οποίου θα δημοσιευθούν με πλούσιο φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό, τον Σεπτέμβριο στο περιοδικό "Car & Truck".

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Εικόνες του χθες, σήμερα...

Μουσειακό λεωφορείο ΜΒ Ο322 Βιαμάξ σε δοκιμαστικό δρομολόγιο

Τα μουσειακά λεωφορεία 4/293 ΜΒ Ο 317 Βιαμάξ και Καλαμών 104 ΜΒ R495 Βιαμάξ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Σε γαλλικό ντοκυμανταίρ τα μουσειακά λεωφορεία

Στιγμιότυπα ἀπό τά γυρίσματα γαλλο-ελληνικού ντοκυμανταίρ σχετικῶς μέ τήν οἰκονομική καί βιομηχανική ἀνάπτυξη τῆς χώρας μας καί τά δίκτυα μεταφορῶν πού ἀναπτύχθηκαν ἀπό τό 1950 ἒως σήμερα. Τά γυρίσματα ἔγιναν ἀπό τήν Παρασκευή 14 ἒως τή Δευτέρα 17 Μαΐου 2010.
Τήν παραγωγή ὑποστήριξε πολυπληθές συνεργεῖο τῆς ἐταιρείας “Anemon Productions” μέ τήν ἀρωγή τοῦ δημοσιογράφου καί συλλέκτη Χ.Κ. Λαζαρόπουλου.

Snapshots from the shootings of a French-Greek documentary about economic and industrial growth to our country and the transportation networks that developed from 1950. Shootings held from Piraeus and Athens up to Corfu from Friday, 14th until Monday 17th, May 2010. The production supported by the greek company “Anemon Productions”. Advisor was the specialised journalist and old bus collector mr. Harry Lazaropoulos.

Schnappschüsse von den Schießen eines Französisch-Griechischen Dokumentarfilms über Wirtschafts- und industrielles Wachstum zu unserem Land und zu den Transportnetzen, die von 1950 sich entwickelten. Schießen hielten von Piraeus und von Athen bis zu Korfu ab Freitag, dem 14. bis Montag, dem 17.,bis Mai 2010. Die Produktion stützte die griechische „Anemon Produktionen“.
Berater war der fachkundige Journalist und alte Buskollektor herr Harry Lazaropoulos.

Δείτε ακόμα: ___________________________________________________

Στιγμιότυπο από την εκκίνηση λειτουργίας πλήρως επισκευασμένου κινητήρος Scania Vabis D10 παλαιού λεωφορείου τύπου Β 7558 με αμάξωμα που κατασκευάσθηκε από τον Ελευθέριο Ελευθεριάδη το 1961. http://www.youtube.com/watch?v=HQRlmDYqazA

Πλήρως επισκευασμένο μουσειακό αστικό λεωφορείο της δεκαετίας του '60, μάρκας Scania Vabis, τύπου BF 76 με κινητήρα D 11 και αμάξωμα κατασκευασμένο από τον Κωνσταντίνο Ρεντούμη στην Αθήνα. http://www.youtube.com/watch?v=a3JUXBzPq4M&feature=related

Απόσπασμα από την εκπομπή "Mega Πρωϊνό" που μεταδόθηκε την Τετάρτη 15 Ιουλίου 2009. Ο κ. Χάρης Λαζαρόπουλος με το ρεπόρτερ κ. Γιάννη Σωτηρόπουλο και τους παρουσιαστές κ.κ. Ιορδάνη Χασαπόπουλο και Δημήτρη Τάκη μιλούν για την ανακατασκευή του ιστορικού Scania Vabis 6/23 της συλλογής Λαζαρόπουλου. http://www.youtube.com/watch?v=Zq0hxP05jnM&feature=channel

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Τι σημαίνει η ίδρυση Μουσείου Μεταφορών στην Παλιά Κοκκινιά

Άρθρο του Χ.Κ. Λαζαρόπουλου,
Δημοσιογράφου

Στα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης του κ. Κώστα Καραμανλή, ο πρώην υπουργός Μεταφορών κ. Μιχάλης Λιάπης είχε κατέβει στο λιμάνι για να εγκαινιάσει τους σταθμούς και τις γραμμές στον Πειραιά, στη Λεύκα της Παλιάς Κοκκινιάς και στον Ρέντη. 

Σε κάποια στιγμή, καθώς περπατούσε στο παλιό σιδηροδρομικό εργοστάσιο του ΟΣΕ, γύρισε στον δήμαρχο Πειραιά κ. Παναγιώτη Φασούλα και του είπε: «Εδώ πρέπει να χτυπήσει η καρδιά του πολιτισμού τα επόμενα χρόνια. Αυτός ο χώρος μπορεί να γίνει μια δεύτερη Τεχνόπολις».

Ο συγκοινωνιολόγος κ. Σίμος Σιμόπουλος, ο οποίος ήταν γενικός γραμματέας του υπουργείου Μεταφορών, ήταν εκείνος που υποστήριξε από την πρώτη στιγμή την ίδρυση και την εγκατάσταση του «Εθνικού Μουσείου Μεταφορών» σ’ αυτούς τους χώρους. 

Αυτό το μουσείο θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο θεματικό πάρκο σύγχρονης βιομηχανικής αρχαιολογίας με κύριο αντικείμενο τα Μέσα Μεταφοράς που χρησιμοποιήθηκαν και κατασκευάστηκαν στην Ελλάδα από τις αρχές του 20ου αιώνα έως σήμερα. 

Ανάλογες πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί σε άλλες χώρες της Δυτικής Ευρώπης (Γερμανία, Βρεταννία, Ολλανδία και Γαλλία) σε συνεργασία με τους συλλέκτες, σωματεία συνταξιούχων, εταιρείες, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοικήσεως και την Πολιτεία.

Η ιδέα για τη δημιουργία Μουσείου έχει διατυπωθεί από τα μέλη του «Συλλόγου Μελέτης της Ιστορίας των Συγκοινωνιών στην Ελλάδα» από το 1992 ενώ από το 2001 αναπτύσσεται η συνεργασία με την ΕΘΕΛ για τη φιλοξενία ιστορικών ελληνικών λεωφορείων που κατέχει είτε ο Σύλλογος, είτε μεμονωμένοι συλλέκτες. Πέρα από τις ιδιαιτερότητες και τον χαρακτήρα των μέσων μαζικής μεταφοράς (σιδηρόδρομοι, τροχιόδρομοι, ηλεκτρικά τραίνα, ηλεκτροκίνητα και θερμικά λεωφορεία), υποστηρίζουμε την σύσταση ενός φορέα για την κοινή διαχείριση, διατήρηση και διαφύλαξη κάθε μουσειακού οχήματος.

Το «Εθνικό Μουσείο Μεταφορών» θα μπορούσε να συσταθεί με πολιτική πρωτοβουλία του υπουργείου Μεταφορών και τη συναίνεση του Δήμου Πειραιά στις ιστορικότερες συγκοινωνιακές εγκαταστάσεις της χώρας μας, στο παλαιό σιδηροδρομικό εργοστάσιο του ΟΣΕ στη Λεύκα της Παλιάς Κοκκινιάς. Οι παλαιότερες υποδομές του εργοστασίου σχεδιάστηκαν επί κυβερνήσεως Τρικούπη και μερικές απ’ αυτές παραδόθηκαν επί κυβερνήσεως Δηλιγιάννη. Χαρακτηριστική είναι η αποκαλούμενη «Ροτόντα» των τραίνων, την οποία επισκέπτονται ξένοι τουρίστες ειδικοί περί τις συγκοινωνίες και σε διεθνή ιστολόγια την χαρακτηρίζουν ως ένα από τα αρχιτεκτονικά κοσμήματα των σιδηροδρόμων στη βαλκανική χερσόνησο.

Το παλαιό κτήριο του σταθμάρχου πίσω από το σταθμό του προαστιακού αλλά και οι σάλες των πρώην ΣΠΑΠ (Σιδηρόδρομοι Πειραιώς - Αθηνών - Πελοποννήσου) θεωρούνται μερικά από τα ιστορικότερα βιομηχανικά κτήρια της χώρας. Σ’ αυτό το εργοστάσιο έγινε η μεγάλη απεργία κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής κι εκεί έγιναν οι σοβαρότερες ενέργειες δολιοφθοράς εναντίον των γερμανικών στρατιωτικών σιδηροδρόμων.

Πρόταση αξιοποίησης
Η συγκεκριμένη υποδομή θα μπορούσε να μετατραπεί στην «Τεχνόπολη του Πειραιά», όπου θα εγκατασταθεί το πρώτο και μεγαλύτερο θεματικό πάρκο υπό την εποπτεία και τον έλεγχο του υπουργείου Μεταφορών & Επικοινωνιών. Προτεινόμενος τίτλος είναι «Εθνικό Μουσείο Μεταφορών» (Ε.Μ.ΜΕ.) και θα μπορούσε να προσδιορισθεί ως «Πολυχώρος νεώτερης βιομηχανικής και συγκοινωνιακής Ιστορίας».

Στο μουσείο θα εκτίθενται παλαιά λεωφορεία (με ελληνικά αμαξώματα), οχήματα των ηλεκτρικών σιδηροδρόμων, ηλεκτροκίνητα λεωφορεία, τροχιοδρομικά οχήματα (τραμ), ατμομηχανές και δηζελομηχανές των ΣΕΚ, ΣΠΑΠ και ΟΣΕ, ιστορικά βαγόνια (όπως αυτά του «Οριέντ Εξπρές»). Παράλληλα θα μπορούσαν να φιλοξενηθούν παλαιά επαγγελματικά οχήματα (ταξί, φορτηγά και στρατιωτικά οχήματα) σε συνεργασία με συλλέκτες και συλλόγους.

Στους χώρους του Μουσείου θα μπορούσε να κατασκευαστεί μία ελαφριά γραμμή κίνησης του ξύλινου συρμού των ηλεκτρικών σιδηροδρόμων (κατασκευής 1904), συνεδριακός χώρος, αμφιθέατρο, εντευκτήρια για τους συλλόγους και τα σωματεία, μπουτίκ (με ενδυμασίες εργαζομένων στις συγκοινωνίες όπως σταθμάρχες, ελεγκτές, οδηγοί, εισπράκτορες, μηχανικοί, μηχανοδηγοί κ.ο.κ.), βιομηχανικό μουσείο με παλαιά μηχανήματα (αμαξοποιΐας, επισκευής και κατασκευής οχημάτων με την επιμέλεια του Ε.Μ.Π.), επισκευαστική βάση μουσειακών οχημάτων, χώροι αναψυχής, πρασίνου και άθλησης, καθώς και αναπαράσταση παλαιών αφετηριών λεωφορείων με σήμανση και πινακίδες εποχής.

Οι υποστηρικτές

Με κατάλληλο συντονισμό και σύσταση ενός αδιάβλητου φορέα διαχείρισης του μουσείου μπορεί να δημιουργηθεί ένα μοναδικό θεματικό πάρκο – μουσείο σε μια από τις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της πρωτεύουσας με πρωτοβουλία του υπουργείου Μεταφορών και την έμπρακτη αρωγή των ενδιαφερομένων συλλόγων, των φορέων και των συνταξιούχων.

Ο Δήμος Πειραιά και προσωπικά ο δήμαρχος κ. Παναγιώτης Φασούλας έχει δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για να προχωρήσει αυτή η πρωτοβουλία ενώ και οι βουλευτές Α’ Πειραιά κ. Δημήτρης Καρύδης και Βασίλης Μιχαλολιάκος έχουν κάνει δηλώσεις υποστήριξης. Το θέμα βέβαια είναι να προκύψει αποτέλεσμα και να καμφθεί η βουλιμία ορισμένων κατασκευαστών που θέλουν να πνίξουν στο τσιμέντο ένα από σημαντικότερα κειμήλια βιομηχανικής κληρονομιάς της χώρας.

• Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 19 Μαρτίου 2010 στην ηλεκτρονική σελίδα e-aftodioikisi.gr, διευθυντής της οποίας είναι ο κ. Νίκος Βοσδογάνης.
• Περισσότερα στη διεύθυνση: http://www.e-aftodioikisi.gr/default.aspx?pageid=2797

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Δημοσιεύθηκε στο "Car&Truck"

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύεται στο ιστορικό αφιέρωμα του περιοδικού "Car & Truck" (σελ.83), τεύχος 82, Μαρτίου 2010 που κυκλοφορεί στα περίπτερα:

«Την παρθενική εμφάνισή του, την έκανε στο ειδικά διαμορφωμένο περίπτερο του “Car&Truck” στην 6η διεθνή έκθεση “LOGISTICS Αποθήκη - Μεταφορές”. Πρόκειται για ένα μοναδικό μουσειακό λεωφορείο που περισώθηκε, ένα «πράσινο» Volvo SB765 με αμάξωμα Σαρακάκη, το οποίο ανήκε στους ΗΣΑΠ.

Μαζί με άλλα δύο ιστορικά αστικά λεωφορεία και την πολύτιμη συνδρομή του Ομίλου Σαρακάκη, το «34» ετοιμάσθηκε σε χρόνο – ρεκόρ για να πάρει τη θέση του στο περίπτερο.

Χάρη στην αρωγή του στελέχους κ. Θεόδωρου Καλαμίτση και των τεχνικών στα συνεργεία του Ομίλου, αυτό το λεωφορείο θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα από τα πιο καλοσυντηρημένα μουσειακά οχήματα που έχουν περισωθεί.

Οι εργασίες ελέγχου και επισκευών ολοκληρώθηκαν στα μέσα Φεβρουαρίου και ένα σαββατιάτικο πρωϊνό, βγάλαμε αυτό το πανέμορφο Volvo σε δοκιμαστική διαδρομή από τη λεωφόρο Αθηνών στις αφετηρίες της ακτής Ξαβερίου, απ’ όπου αναχωρούσαν τα «πράσινα», και από εκεί στις αφετηρίες της ακτής Βασιλειάδη στη Δραπετσώνα. Μαζί με τον οδηγό κ. Σταύρο Τσαλτούμη και τον φωτορεπόρτερ κ. Γιώργο Διαμαντάκη καταγράψαμε συγκινητικά στιγμιότυπα.

Παλιοί οδηγοί των ΗΣΑΠ και οδηγοί της ΕΘΕΛ ήρθαν να δουν το λεωφορείο, επιβάτες ήθελαν να επιβιβαστούν σε ένα «θρυλικό πράσινο» ενώ πολλοί ήταν εκείνοι που έκαναν νεύματα έκπληξης και ευχαρίστησης καθώς το «34» περνούσε από τις στάσεις στον Άγιο Σπυρίδωνα, την ακτή Ποσειδώνος και μπροστά στο σταθμό του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου.

Αυτά ως την επόμενη μουσειακή διαδρομή…».

Περιμένουμε τα σχόλια, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις σας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Η επιστροφή του... Βίκινγκ

Στιγμιότυπα από τη δοκιμαστική διαδρομή με μουσειακό αστικό λεωφορείο “Volvo SB765” στον Πειραιά, το Σάββατο 20 Φεβρουαρίου 2010.

Το όχημα κατασκευάσθηκε στο εργοστάσιο αμαξωμάτων «Αφοι Σαρακάκη» ΑΕΒΕ και κυκλοφόρησε στις 21 Απριλίου 1981. Τον Νοέμβριο 2009 παρουσιάσθηκε με άλλα μουσειακά λεωφορεία στην 6η διεθνή έκθεση “LOGISTICS Αποθήκη – Μεταφορές”. Επισκευάσθηκε με την επίβλεψη της ΛΑΕΓΕ στη μονάδα επισκευών και αποκαταστάσεων του Ομίλου Σαρακάκη.

© ΛΑΕΓΕ – LAEGE / Αφοι ΛΑΖΑΡΟΠΟΥΛΟΙ / Φωτογραφίες: Γιώργος Διαμαντάκης

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Διαδρομές στο χρόνο

Της ΜΑΙΡΗΣ ΠΙΝΗ

Δυο νέοι άνθρωποι, δυο αδέλφια, ένας μηχανικός του Εμπορικού Ναυτικού -εξειδικευμένος στις μηχανές, τα λάδια και τα γράσα- και ένας «δικός μας συνάδελφος» δημοσιογράφος και μέλος της ΕΣΗΕΑ, με τις προσπάθειές τους επανέφεραν τις μνήμες από τα μπλε λεωφορεία, που κυκλοφορούσαν την περασμένη πεντηκονταετία στην Αθήνα και στο Λεκανοπέδιο και αποτέλεσαν τη ραχοκοκκαλιά της ΕΑΣ.

Πρόκειται για τους Βαγγέλη και Χάρη Λαζαρόπουλο, οι οποίοι, αντί άλλων πολύτιμων συλλεκτικών αντικειμένων, συλλέγουν παλιά λεωφορεία -σαν και αυτά που θαυμάζουν οι νεότεροι μέσα από τις κλασικές και ανικανοποίητα γοητευτικές ταινίες του ασπρόμαυρου ελληνικού κινηματογράφου- τους κάνουν γενική και δομική ανάπλαση στοχεύοντας να «ξαναρίξουν» τα λεωφορεία στους δρόμους και να συμβάλουν στη ζωντανή εγγραφή της ιστορίας των αστικών συγκοινωνιών και στη συγκρότηση του Εθνικού Μουσείου Μεταφορών στο παλιό εργοστάσιο του ΟΣΕ στη Λεύκα της Παλιάς Κοκκινιάς.

Έτσι τα δυο αδέλφια συμπεριλήφθηκαν στη φετινή έκδοση του «Βιβλίου των ελληνικών ρεκόρ». Και καταχωρίσθηκαν στο κεφάλαιο των μεγάλων συλλεκτών με τον μεγαλύτερο στόλο... ιστορικών λεωφορείων.

«Ήταν μια οφειλόμενη τιμή προς τους γονείς μας και ιδιαίτερα προς τη μητέρα μας, που τη χάσαμε το 2005 και ήταν ιδιοκτήτρια λεωφορείου, αλλά και την οικογένειά της, που ήταν παραδοσιακοί λεωφορειούχοι. Ο πατέρας μας ήταν στρατιωτικός, ωστόσο και αυτός αγάπησε τα λεωφορεία» λέει ο Χάρης Λαζαρόπουλος.

Οι αδελφοί Λαζαρόπουλοι έχουν αναστήσει με όλη τη σημασία της λέξης 14 λεωφορεία, (φιλοξενούνται στις εγκαταστάσεις της ΕΘΕΛ).

Άλλα τα αγόρασαν παροπλισμένα ή ως παλιοσίδερα από τους παλαιούς ιδιοκτήτες τους, άλλα τα βρήκαν σε νταμάρια, διαλυμένα, διαβρωμένα, δίχως ίχνος από τη ζωή που είχαν κάποτε.«Παλιότερα τους λεωφορειούχους τούς αποκαλούσαν εφοπλιστές της ξηράς, διότι έδιναν ζωή και μεροκάματο σε δεκάδες ειδικότητες. Τα λεωφορεία δεν εισάγονταν από τις αυτοκινητοβιομηχανίες, αλλά "χτίζονταν" στην Ελλάδα» μας εξήγησε ο αρχαιότερος λεωφορειούχος της Αττικής, ο Δημήτριος Ηλίας. Γιος λεωφορειούχου από τη δεκαετία του 1930.

Σήμερα τα δυο αδέλφια σε συνεργασία με τον Όμιλο Σαρακάκη και τη διοργανώτρια εταιρεία της έκθεσης «LOGISTICS Αποθήκη - Μεταφορές» Τ-Expo, την αρωγή του τέως διευθυντή της ΕΘΕΛ Δ. Κοκόρη, του πρώην γ.γ. του υπουργείου Συγκοινωνιών-πρέσβη Δ. Πλατή και του καθηγητή Σίμου Σιμόπουλου και την καθοδήγηση παλιών τεχνιτών και με πολλή προσωπική δουλειά, έδωσαν ζωή στα παλιά λεωφορεία.

«Η πατέντα -εξηγεί ο Χάρης Λαζαρόπουλος- προερχόταν από τα εργοστάσια της Γερμανίας, της Σκανδιναβίας, της Αγγλίας. Τα αμαξώματα κατασκευάζονταν από ελληνικά εργοστάσια. Βιαμάξ, Σαρακάκης, Ρεντούμης, Ελευθεριάδης, Ταγκαλάκης, Ηλιόπουλος, ΒΙΟ, η VELO· σιδηροκατασκευαστές, μηχανικοί, φανοποιοί, ξυλουργοί, ηλεκτρολόγοι, ταπετσέρηδες, διακοσμητές εργάζονταν για την κατασκευή τους. Οταν αυτά έβγαιναν στην κυκλοφορία ένας άλλος κύκλος ανθρώπων όπως οδηγοί, εισπράκτορες, ελεγκτές, σταθμάρχες, μηχανικοί και υπάλληλοι στα εργοτάξια έβρισκαν δουλειά».

Το περασμένο καλοκαίρι δύο από τα λεωφορεία οι νέοι τους ιδιοκτήτες τα παραχώρησαν στην εταιρεία «Ελληνική Θεαμάτων» για τις ανάγκες της περιοδείας-παράστασης «Ελένη».

Στόχος των δύο αδελφών είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου θεματικού πάρκου με πρότυπη λειτουργία στις εγκαταστάσεις του σιδηροδρομικού εργοστασίου του ΟΣΕ στην περιοχή Λεύκα της Παλιάς Κοκκινιάς, στο πρότυπο ανάλογων μουσείων του εξωτερικού, όπως αυτού στη Στουτγάρδη, και των μουσείων αυτοκινήτων στις παλιές εγκαταστάσεις του εργοστασίου της FIAT στο Τορίνο. Σ' αυτές τις πόλεις έχει δημιουργηθεί ένα σύγχρονο μουσείο βιομηχανικής αρχαιολογίας με λεωφορεία, τρένα, τραμ, ηλεκτρικό σιδηρόδρομο και ηλεκτροκίνητα λεωφορεία, ώστε να συνδυαστεί με δράσεις για την περιβαλλοντική και οικολογική συνειδητοποίηση.

«Οι εγκαταστάσεις του ΟΣΕ θα μπορούσαν με αυτόν τον τρόπο να μετατραπούν στην "Τεχνόπολη του Πειραιά", όπου θα διοργανώνονται συγκοινωνιακά συνέδρια ή θα προσελκύονται ειδικές ομάδες τουριστών απ' όλη την Ευρώπη. Παράλληλα, η ανάδειξη της παλαιάς «ροτόντας» του εργοστασίου και η αναπαλαίωση υποδομών που κατασκευάστηκαν επί κυβέρνησης Τρικούπη θα αποτελέσουν σημεία αναφοράς για μια περιοχή ξεχασμένη και παραμελημένη, όπως η Παλιά Κοκκινιά», καταλήγει ο Χάρης Λαζαρόπουλος. *

Δημοσιεύθηκε στη "Σαββατιάτικη ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ" της 13ης Φεβρουαρίου 2010, σελίδα 41.

Περισσότερα στη διεύθυνση: http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=131875

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Πυρετώδης ετοιμασία

Στην τελική φάση βρίσκεται η ανακατασκευή του μουσειακού αστικού λεωφορείου Scania Vabis BF76, πρώην 23 του 6ου κλιμακίου ΕΚΤΕΛ, των αδελφών Χάρη και Βαγγέλη Λαζαρόπουλου. Μόλις ολοκληρωθεί αυτό το μεγάλο έργο αποκατάστασης, θα ολοκληρωθεί η ανακατασκευή ενός ακόμα ιστορικού λεωφορείου.

Παρακολουθήστε τις φωτογραφίες που ακολουθούν και ελήφθησαν μετά το πρόσφατο ρεπορτάζ που προβλήθηκε από την πρωϊνή εκπομπή του Mega.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Κίνηση παλαιών λεωφορείων στο ΚΤΕΛ Χανίων (1999)

http://www.youtube.com/watch?v=y7i0DLtpsxc

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Διαφημιστικό με παλιό λεωφορείο

Στιγμιότυπα από τα γυρίσματα της νέας σειράς διαφημιστικών μηνυμάτων γνωστής εταιρείας παροχής τηλεφωνικών πληροφοριών, στην οποία πρωταγωνιστεί ο ηθοποιός κ. Γιάννης Παπαθανάσης, μαζί με ένα ιστορικό λεωφορείο Mercedes Benz O 322.

Snapshots from the shootings for new advertisements about a telephone information number, in which stars the actor Mr Yiannis Papathanassis on a historical bus Mercedes Benz O 322.

Schnappschüsse von den Schießen für neue Reklameanzeigen über eine Telefoninformationszahl, in deren Sternen Schauspieler Herr Yiannis Papathanassis auf einem historischen Bus MERCEDES-BENZ O 322.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Στο παλιό εργοστάσιο του ΟΣΕ το Εθνικό Μουσείο Μεταφορών

Το περίπτερο "Ταξιδιώτες στο Χρόνο" του περιοδικού "Car&Truck" με μουσειακά λεωφορεία που κατασκευάσθηκαν στην Ελλάδα επισκέφθηκε ο βουλευτής Α’ Πειραιά κ. Δημήτρης Καρύδης μετά την ομιλία του στο “International Logistics Forum”, στο εκθεσιακό κέντρο "Metropolitan Expo" κατά τη διάρκεια της 6ης διεθνούς έκθεσης "LOGISTICS Αποθήκη - Μεταφορές".

Τον κ. Καρύδη συνόδευσαν ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics Βορείου Ελλάδος κ. Ελευθέριος Ιακώβου, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Επιχειρήσεων Διαμεταφοράς κ. Γιάννης Σιαμάς και ο δημοσιογράφος κ. Χ.Κ. Λαζαρόπουλος (όπως φαίνεται στη φωτογραφία παραπλεύρως).

Ο βουλευτής είδε τρία μουσειακά λεωφορεία και άλλα οχήματα που διατέθηκαν από συλλέκτες και εταιρείες.

Σε ερώτηση του τηλεοπτικού σταθμού “SBC” για την επίσκεψή του στο περίπτερο, ο κ. Καρύδης δήλωσε:

«Είναι μια σημαντική πρωτοβουλία που βρίσκεται σε εξέλιξη για τη δημιουργία ενός σύγχρονου θεματικού πάρκου με πρότυπη λειτουργία στις εγκαταστάσεις του σιδηροδρομικού εργοστασίου του ΟΣΕ στη Λεύκα της Παλιάς Κοκκινιάς. Στο πρότυπο ανάλογων μουσείων του εξωτερικού, όπως αυτού στη Στουτγάρδη, μπορεί να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο μουσείο βιομηχανικής αρχαιολογίας με λεωφορεία, τραίνα, τραμ, ηλεκτρικό σιδηρόδρομο και ηλεκτροκίνητρα λεωφορεία και να συνδυαστεί με δράσεις για την περιβαλλοντική και οικολογική συνειδητοποίηση.

Οι εγκαταστάσεις του ΟΣΕ θα μπορούσαν με αυτόν τον τρόπο να μετατραπούν στην «Τεχνόπολη» του Πειραιά όπου θα διοργανώνονται συγκοινωνιακά συνέδρια ή θα προσελκύεται ειδικές ομάδες τουριστών απ’ όλη την Ευρώπη. Παράλληλα, η ανάδειξη της παλαιάς «ροτόντας» του εργοστασίου και η αναπαλαίωση υποδομών που κατασκευάσθηκαν επί κυβέρνησης Τρικούπη θα αποτελέσουν σημεία αναφοράς για μια περιοχή ξεχασμένη και παραμελημένη, όπως η Παλιά Κοκκινιά».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Άγρια "σουηδέζα" ετών... 49!

GR: Στιγμιότυπο από την εκκίνηση λειτουργίας πλήρως επισκευασμένου κινητήρος Scania Vabis D10 παλαιού λεωφορείου τύπου Β 7558 με αμάξωμα που κατασκευάσθηκε από τον Ελευθέριο Ελευθεριάδη το 1961. Το όχημα ανακατασκευάζεται από τους αδελφούς Χ. & Β. Λαζαρόπουλο. Λήψις: Σάββατο, 23 Μαΐου 2009, 9:47:30 π.μ.

ΕΝ: Snapshot from starting a fully repaired engine Scania Vabis D10 of an old type B 7558 Scania Vabis greek bus with Eleftherios Eleftheriades body which made in his factory at Palaea Kokkinia, Piraeus, in 1961. This is a rebuilding old bus from Ch. & V. Lazaropoulos Bros. Reception: Saturday, 23th May 2009, 9:47: 30 am.

D: Schnappschuß vom Anlassen einer völlig reparierten Maschine Scania Vabis D10 einer alten Art griechischer Bus b-7558 „Scania Vabis mit Eleftherios Eleftheriades Körper, der in seiner Fabrik bei Palaea Kokkinia, Piraeus bildete, 1961. Dieses ist ein umbauender alter Bus von Ch. & V. Lazaropoulos Bros. Aufnahme: Samstag, den 23. Mai 2009, 9:47: 30 morgens.

http://www.youtube.com/watch?v=HQRlmDYqazA&feature=channel

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Στην τελική ευθεία για επανακυκλοφορία

GR: Πλήρως επισκευασμένο μουσειακό αστικό λεωφορείο της δεκαετίας του '60, μάρκας Scania Vabis, τύπου BF 76 με κινητήρα D 11 και αμάξωμα κατασκευασμένο από τον Κωνσταντίνο Ρεντούμη στην Αθήνα. Επιμέλεια ανακατασκευής: Β. & Χ. Λαζαρόπουλος, ανάδοχος έργου: Θεόδωρος Σκουλίδης. Λήψη: Σάββατο, 13 Ιουνίου 2009, 5:03:48 μμ.

EN: Completely remanufactured museum urban bus Scania Vabis BF 76, made at middle 60s at Athens, Greece, by Konstantinos Rentoumis Body Works. It has repaired engine Scania Vabis D 11. Assiduity of reconstruction: LAEGE - Lazaropoulos Bros, contractor of work: Theodore Skoulides. Reception: Saturday, 13 June 2009, 5:03: 48 pm.

D: Scania Vabis Bus des vollständig remanufactured Museums städtischer BF 76, gebildet an den mittleren sechziger Jahren in Athen, Griechenland, durch Körper-Arbeiten Konstantinos-Rentoumis. Es repariert Maschine Scania Vabis D 11. Emsigkeit der Rekonstruktion: LAEGE - Lazaropoulos Bros, Fremdfirma der Arbeit: Theodore Skoulides. Aufnahme: Samstag, den 13. Juni 2009, 5:03: 48 P.M.

http://www.youtube.com/watch?v=a3JUXBzPq4M&feature=channel

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:

Οι αφετηρίες στον Πειραιά

Κείμενο: Χ.Κ. Λαζαρόπουλος.

Φωτογραφίες: Εκδόσεις ΤΥΠΟC, αρχείο «ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ».

Οι κυριότερες αφετηρίες βρίσκονταν στα κεντρικότερα σημεία της πόλεως. Οι γραμμές που συνέδεαν τον Πειραιά με τα νέα προάστια βρίσκονταν στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου, πλαγίως του Δημοτικού Θεάτρου, ενώ αφετηρίες υπήρχαν και πίσω από το χώρο του παλαιού δημαρχείου, γνωστές και ως «Αφετηρία» του Ωρολογίου».

Μετά την απομάκρυνση των Λεμονάδικων, πίσω από την πλατεία Καραϊσκάκη δημιουργήθηκαν αφετηρίες δεκάδων γραμμών.

Στα δύο ρεύματα της οδού Εθνικής Αντιστάσεως είχαν εγκατασταθεί οι αφετηρίες των περισσότερων τοπικών γραμμών του Πειραιά ενώ στην πλατεία Λουδοβίκου, μπροστά στο σταθμό του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου, υπήρχε ο μεγαλύτερος κόμβος συνδυασμένων μέσων.

Λίγα πράγματα θυμίζουν εκείνη την εποχή και την ορθολογική οργάνωση που είχε γίνει. «Στις αφετηρίες της πλατείας Καραϊσκάκη συνυπήρχαν μια εποχή λεωφορεία του 3ου και του 5ου ΚΤΕΛ. Με τον τρόπο αυτό, οι μέτοχοι διαφορετικών ΚΤΕΛ γνωρίζονταν μεταξύ τους, όπως οι οδηγοί και οι εισπράκτορες», αφηγείται ο κ. Νίκος Νικολόπουλος.

Πλατεία Καραϊσκάκη

Ο ιδιοκτήτης του 5/144 θυμάται πως κάθε εποχή, η πλατεία ήταν σημείο αναφοράς για όσους εργάζονταν στις συγκοινωνίες. «Το καλοκαίρι απολαμβάναμε τη σκιά των δέντρων και τη μυρωδιά της θάλασσας, το φθινόπωρο συμμετείχαμε στην αγωνία των μαθητών για τα σχολεία και τα φροντιστήρια, το χειμώνα νοιώθαμε τη θαλπωρή της στολισμένης πόλης και της φάτνης, την άνοιξη αισθανόμασταν τις μυρωδιές από τις αγγελικές, τα πεύκα και τις λεύκες», λέει και χαϊδεύει το κάτασπρο μουστάκι του με το δεξιό χέρι του.

Στην πλατεία Καραϊσκάκη βρίσκονταν οι αφετηρίες των γραμμών προς Δάσος Χαϊδαρίου, Δαφνί, Ελευσίνα, Αγίους Αναργύρους μέσω Αιγάλεω, καθώς οι τοπικές προς τις συνοικίες που αναπτύχθηκαν γύρω από το λιμάνι (Χαραυγή, Ευγένεια, Άγιος Αντώνιος, Άγιος Μηνάς). Έως το 1991 δεν άλλαξε τίποτα εκεί.

Λίγο πριν σημειωθούν τα γνωστά έκτροπα με την ΕΑΣ, κάποιοι φωστήρες κατήργησαν αυτές τις αφετηρίες με αποτέλεσμα να ξεσηκωθούν οι επιβάτες. Όταν επέστρεψαν τα λεωφορεία, οι ταξιδιωτικοί πράκτορες σε σιωπηλή συμφωνία με το δήμο Πειραιά κατέλαβαν μία λωρίδα όπου στάθμευαν τα λεωφορεία των γραμμών Ελευσίνος, Αγίου Αντωνίου, Αμφιάλης και Αγίου Μηνά, ενώ γκρεμίστηκαν τα υπόστεγα για τους επιβάτες.

Η εικόνα των αφετηριών του λιμανιού σήμερα, δεν είναι και η καλύτερη παρότι εξυπηρετεί πολύ μεγάλο ποσοστό επιβατών. Δημοτικό Θέατρο Δίπλα από το Δημοτικό Θέατρο, στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου, υπήρχαν οι αφετηρίες των λεωφορείων ένωναν τον Πειραιά με τα νότια και τα βόρεια προάστεια. «Στην τότε βασιλέως Κωνσταντίνου περνούσε το τραμ. Οι αφετηρίες των λεωφορείων ήταν διάσημο σημείο μετεπιβίβασης από το κέντρο του Πειραιά προς όλες τις κατευθύνσεις» επισημαίνει ο κύρ-Λάζαρος, οδηγός του 5/159.

Οι αφετηρίες μετακινήθηκαν στην οδό Κλεισόβης στο Χατζηκυριάκειο έως τη δεκαετία του 1980, οπότε καταργήθηκαν πολλές γραμμές που συνέδεαν τον Πειραιά με την Κηφισιά, τον Άγιο Στέφανο, το Ψυχικό και άλλες περιοχές. Οι αφετηρίες στην οδό Εθνικής Αντιστάσεως άφησαν ιστορία.

Από το 1948 και μετά, στις δύο πλευρές αυτής της εμπορικής οδού του Πειραιά υπήρχαν οι αφετηρίες και τα τέρματα των βασικότερων τοπικών και μεσαίων γραμμών που συνέδεαν το λιμάνι με την Παλιά Κοκκινιά, τα Άσπρα Χώματα, το Γ´ Νεκροταφείο, τη Νεάπολη, τον Κορυδαλλό και την Αγία Βαρβάρα. «Όσο υπήρχαν εκεί τα λεωφορεία, τα καταστήματα είχαν δουλειά.

Οι καταστηματάρχες φρόντιζαν ώστε οι διανομείς να έρχονται πολύ νωρίς το πρωί για να μην παρακωλύουν το συγκοινωνιακό έργο», εξηγεί ο παλαιός οδηγός κ. Γ. Μπαφάκης.

Λεωφορειόδρομοι

Στη δεκαετία του 1990, σχεδιάστηκε η δημιουργία λεωφορειοδρόμων στη μέση των οδών Εθνικής Αντιστάσεως και Γούναρη με αποτέλεσμα να καταργηθούν οι αφετηρίες και να απαξιωθούν ορισμένες τοπικές γραμμές, όπως η «907 - Παλ. Κοκκινιά», η οποία και καταργήθηκε αδικαιολόγητα. Κάποιες άλλες μεταφέρθηκαν στις νέες αφετηρίες του Ξαβερίου ενώ οι γραμμές της Νεαπόλεως έγιναν κυκλικές.

Η απομάκρυνση των αφετηριών προκάλεσε οικονομική κρίση και αναδουλειά σε παραδοσιακά εμπορικά καταστήματα (όπως τα Υφάσματα Ιωσηφίδη, τα Μπαχαρικά Μάνος, ο Άσσος). Οι λεωφορειόδρομοι των οδών Εθνικής Αντιστάσεως και Δ. Γούναρη έχουν καταργηθεί με ευθύνη του Δήμου Πειραιά και της Τροχαίας ενώ η εποπτεία των δρομολογίων γίνεται πλέον χάρη στην εμπειρία ορισμένων σταθμαρχών που έχουν απομείνει στο δίκτυο. Παλιές αφετηρίες υπήρχαν επίσης στην οδό Φίλωνος όπου ξεκινούσε το λεωφορείο που συνέδεε τον Πειραιά με την Ομόνοια, αλλά και στην οδό Μακράς Στοάς (πλαγίως της μητροπόλεως Πειραιώς), όπου βρισκόταν η αφετηρία των λεωφορείων προς Αγία Παρασκευή και Αγίους Αναργύρους μέσω Κηφισού.

Με το αφιέρωμα αυτό, το «Car&Truck» δίνει μια διαφορετική διάσταση στις συζητήσεις για την αναμόρφωση του δικτύου αστικών συγκοινωνιών και τις επικείμενες απομακρύνσεις αφετηριών από κεντρικά σημεία της Αθήνας και του Πειραιά.

• Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Car & Truck" (http://www.car-truck.gr/)

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: